SOS: euskal literatura salbatzeko saria

Pasa den urtean Jon Bilbao nire luma-kideak Erresuma Batuko Bad Sex Awards-en berri eman zigun zutabetxo honetan bertan: Literary Review aldizkariak ingelesez argitaraturiko sexu eszena txarrenari urtero ematen dion saria. Philip Kerrek, Norman Mailerrek eta Tom Wolfek dagoeneko irabazi dute. John Updikek bere karrera osoarengatik jaso zuen saria.

Hona hemen urte berrirako nire proposamen egokitua: egin dezagun gauza bera gure eremu honetan, alegia, euskal literaturaren eremuan. Ez dugu politikarien babesa behar (sari sinbolikoa izan daiteke, afaritxo bat, irabazlearen strip-tease batekin amaituta), ezta kritiko (erlatiboki) handien bedeinkapena ere (internet bidezko botaketaz lor daiteke epaia, Iban Zalduak behin baino gehiagotan proposatu duen Metacritic prozeduraz). Sexu-eszena bat idatzi edo idazten saiatu den edonor izan daiteke hautagai, delako eszena aurreko urtean argitaratua izan den bitartean.

Eta zertarako egin beharko genuke horrelako zerbait? Bada, umorea sustatzeko, erotismoaren hizkera txalotzeko, euskaldunen inguruko topikoen kontra egiteko, oraindik ere (eta gezurra dirudien arren) gure artean dirauten tabuak apurtzeko (eta ez naiz bakarrik sexuari buruz ari) edo Edorta Jimenezek berriki Sautrela saioan aipatutako “Arantzazuren sindromeari” behin-betiko aspirina emateko. Gutxi iruditzen zaizue? (Edorta, antolaketa lanetarako apuntatuko zinateke?)

Sari-banaketaren giro onaren alde gauza batetan amore emateko prest nago, ea zer iruditzen zaizuen: saria euskaraz argitaraturiko sexu eszena txarrenari eman beharrean, sexu eszena onenari eman ahal diogu. Sexu On Saria: SOS.

Zer diozue? Egingo al dugu? Salba genezake horrela euskal literatura? Batek daki, baina ondo pasako dugu, ziur. Has gaitezen bada pasa den urteko euskal liburuak errepasatzen. Non irakurri duzue sexu eszenarik txarrena? Ez, barkatu, onena esan nahi nuen.

Autokarabanaz dator Fermin Etxegoien Santutxura

Aurrera doa Santutxuko Irakurlearen tartea, 2009ko azken saioa dugu biharkoa eta Fermin Etxegoien gonbidatu dugu Autokarabana bere lehenengo eleberriaz hitz egiteko.

“Badu zerbait liburu horrek” idatzi du Lander Garrok berriki. Zer ote da? Irakurri duzu zuk? Zer iruditu zaizu? Zer galdetu nahiko zenioke Etxegoien jaunari?Iruzkinik bai?

Betiko moduan, Santutxuko AEKn (Arbidea 21, Txurdinaga) bilduko gara arrastiko 20.00etan. Baina etorri ezingo bazenu, blog hau ere irekita duzu edozein komentariorako.

Durangoko ajea

Liburuek ajea ematen dutela? Ez nuen ideiarik ere, baina antza denez, hala da. Liburuek ajea ematen dute. Eta kasu eman, Durangon liburu asko daude eta, gehiegi aukeran, eta diskoak eta egutegiak eta Egunkaria Libre dioten kamisetak. E-book-ak ere badaude, horiek ere ajerik emango ote dute? Ezingo nuke halakorik ziurtatu, zaila izan baita horiengana gerturatzea, mundu guztiak nahi zituen esku artean erabili, ukitu, botoitxo guztiei sakatu.


Zeren eta batez ere jendea dago Durangon, jende andana. Euskaldunak, katalanak eta senegaldarrak, besteak beste. Gehienak ezezagunak. Batzuk aspaldiko ezagunak, beste batzuk betiko lagunak. Jendea Barrenkalen. Jendea Goienkalen. Jendea Artekalen (ez hainbeste baina). Umeak eta zaharrak. Kazetariak, editoreak eta hormonautikan adituak. Luther Blisset ere hortik dabil, lehenengoz euskaraz. Zakila baten aurrean eskandalizatzen den jendea. Hori zure liburua dela eta ea sinatzea nahi duen galdetzen diozunean lotsagorritzen den jendea.

Eta jendeak ere ajea ematen dute. Aje goxoa, gehienetan (zorionez). Hitzak, barreak eta berriak buruan gelditzen dira zurrunbiloka. Ez dira apaltzen errazak.

Ados: zerbeza ere badago Durangon. Eta ardoa, bazkalorduan. Gin-tonic bat edo beste, akaso. Baina ajea aurretik aipatutako horren errua da.

Eta azokak ateak ixten dituenean, azken zuritoen txanda dator, eta trena harrapatzeko lasterketatxoak. Eta trenean, azkenean ere, liburuak zabaltzeko aukera dago, musika iPodean jotzeko aukera. Eta trenak aurrera egiten duen bitartean, Atxurirantz, Anarik abesten du: “aurrean biderik ez da, norberak egina ez bada”. Eta Lemoan gelditu denerako, Joan Margarit daukat xuxurlaka, Meettok argitaletxeak eskura jarri digun liburu elebidunaren orrialdeetatik: “Entre els desastres apilats com sacs, la vida m’ha deixat el teu amor”.

Horrela sendatzen da ajea, Atxurirantz doan trenean. Horrela, hurrengo urtera arte.

Gaur, mahai-ingurua Gasteizen

Urriko bost ostegunetan mahai-inguru bana antolatu du 111 Akademiak Literaturaren bideak etorkizunean izenburupean. Gaur, Gasteizko txanda da.  Iban Zalduak, Patxi Zubizarretak eta hirurok hartuko dugu parte.
Gasteizko Elkar aretoan izango da iluntzeko 7etan, eta moderatzaile lanetan Ibon Egaña izango dugu. Futurologia ariketa bat funtsean: bolari galdetu beharko diogu zeintzuk izango diren Literaturaren bideak etorkizunean.

.
.

Juul sariak

Ez nekien Nafarroako ikastoletako ikasleak Sua Falta Zaigu liburuarekin torturatzen zituztenik . Baina antza, hala da. Batzuei gainera, liburua irakurri ostean, indarra gelditu zaie liburuaren aldeko bozka emateko. Hori dela eta, aurten Nafarroako Ikastolen Elkarteak antolatzen dituen Juul sarietako bat egokitu zait. Etxarriko kultur etxean egingo da sari banaketa, gaur arratsaldean.

Nik ezingo dut joan, baina hemendik eskerrik beroenak bidali nahi dizkiet.

.

Segi irakurtzen!

BLAn

Mesfidati, Bilboko Liburu Azokara hurbildu nintzen (aurten, BLA esan behar omen zaio, telebista saioetan hainbeste zabaldu den akronimoen modari jarraituz, nonbait).

Mesfidati hurbildu nintzela diot liburuak sinatzea tokatzen zitzaidalako, eta seniderik ez dudalako Bilbon. Ulertuko duzue ez direla bi zirkunstantzia bereziki mesedegarri, batera ematen baldin badira.

Bada, hara heldu nintzenean, ni baino urduriago topatu nuen standeko arduraduna. Antolaketa arazoren bat tarteko, nire liburuaren ale bakarra geratzen zitzaien momentu hartan. “Lasai” esan nion gizonari, nire aurreko esperientzia batzuk gogoan hartuz, “ez dut uste askoz gehiago salduko dudanik ere”.


Joan ziren minutu batzuk, pasa ziren aurpegi kurioso batzuk standaren aurretik, BLAko arduradunak nire izena iragarri zuen megafoniatik, Stieg Larssonen eta Toti Martínez de Lezearen liburu pare bat saldu ziren… eta halako batean mutil hura agertu zen. Ilehoria zen. Interes biziz ari zen liburu artean arakatzen. Halako batean, nire liburua hartu zuen eskuetan. Hegaleko argazkia ikusi eta ezagutuko ninduela pentsatu nuen. Baina ez.  Saltzaileak abisatu behar izan zion: “Hemen daukazu egilea”.

Begiratu zidan, begiratu nion.

Begi urdinak zituen.

Irribarretxo bat bota nion.


Presioaren presioaz, erosi behar izan zuen liburua. “Nori dedikatuko diot?” galdetu nion. “Roberto naiz” esan zidan azentu bitxiaz, eta gero: “Italiarra naiz eta euskara ikasten ari naiz Zornotzako barnetegian”. Primeran. Robertorentzat, hortaz.

“Eskerrik asko, nire lehenengo autografo euskalduna da hau” esan, eta alde egin zuen.

Bai, asmatu duzue. Pozik gelditu nintzen. Alde batetik italiar baten eskuetara ailegatu zelako nire liburua. Polita da hori. Baina batez ere, etxera joan nintekeelako standeko nire liburu guztiak saldu eta sinatu nituela pentsatuz. Arrakasta borobila.

Roberto, hau irakurtzen ari bazara, tante grazie, caro amico!

___________________________________________________

Esperientzia errepikatuz, larunbat honetan ere BLAn egongo naiz, 12etatik aurrera.

Iban Zaldua, asteazkenean Santutxuko irakurlearen tartean

2008an argitaratu zuen Iban Zalduak Euskaldun Guztion Aberria nobela laburra, eta oraingoan gure tartera gerturatuko da historiako lehenengo euskal nobela post-independentistari buruz (edo beste edozein gauzari buruz) hitz egitera.

Unibertsitateko irakasle bat Euskal Herriko errealitate politikoarekin aspertuta. Alaskako unibertsitate batetik eskaintza bat datorkio, Euskal Herriari buruzko ikastaro bat emateko. Han,  Euskal Herriari buruz deus ez dakitenen aurrean, Euskal Herriko historia fantaskiko bat asmatzen du.

Badakizue, apirilaren 29an izango da, asteazkena, arrastiko 20.00etan Santutxuko AEKn (Arbidea 21, Txurdinaga). Etortzerik ez baduzue zuen galdera hemen bota dezakezue. Nik pasako diot Ibani, eta erantzuna hona ekarri.